Przebodźcowanie: co robić, gdy dźwięków jest za dużo.

Jak to wygląda na co dzień

Galeria handlowa w sobotę, tramwaj w godzinach szczytu, rodzinne spotkanie, na którym wszyscy mówią naraz. Dźwięki nakładają się na siebie, a Ty czujesz, że zaraz musisz wyjść. Osoby, które mocno odczuwają dźwięki, opisują je jako coś niemal fizycznego: „czuję to w głowie”, przeciążenie, rozdrażnienie, potrzeba ucieczki.

Różne nazwy, podobne doświadczenie

• Nadwrażliwość na dźwięki (hiperakuzja): zwykłe dźwięki wydają się zbyt głośne, czasem bolesne.
• Mizofonia: silna złość albo wstręt na konkretne dźwięki, zwykle wydawane przez innych, jak żucie, siorbanie czy stukanie.
• Przebodźcowanie: przeciążenie nadmiarem bodźców, częste m.in. u osób z ADHD i w spektrum autyzmu.

Nie potrzebujesz diagnozy, żeby to odczuwać. Większość ludzi nie używa tych nazw. Mówią po prostu: „irytuje mnie”, „nie mogę się skupić”, „muszę wyjść”.

Jak często to się zdarza

W reprezentatywnej próbie mieszkańców Wielkiej Brytanii 18% osób powiedziało, że pewne codzienne dźwięki są istotnym problemem w ich życiu, ale tylko ok. 2% uważa, że ma mizofonię. U dorosłych z ADHD nadwrażliwość zmysłowa, zwłaszcza na dźwięki, występuje częściej niż w populacji. Obniżona tolerancja dźwięków dotyczy też wielu osób w spektrum autyzmu.

Dlaczego ucieczka nie wystarcza

Najczęstszy sposób radzenia sobie to unikanie: wcześniejsze wyjście z imprezy, zakupy tylko w pustym sklepie, rezygnacja z koncertu czy spotkania. Na chwilę pomaga, ale z czasem zawęża codzienność. Dlatego niektóre sieci handlowe w Polsce wprowadzają „ciche godziny”, w których wyłącza muzykę i komunikaty.

Cisza na stałe też ma swoją cenę

Pełne wyciszenie wydaje się najprostsze. Specjaliści od nadwrażliwości na dźwięki zwracają jednak uwagę, że ciągłe, mocne odcinanie się od dźwięków może utrwalać unikanie. Do tego duże nauszniki są widoczne i bywają powodem do komentarzy. Dlatego zwykle lepiej ograniczać dźwięki tam, gdzie jest ich za dużo, niż odcinać się od nich na cały dzień.

Co pomaga

• Plan i przerwy. Gdy wiesz, że idziesz w głośne miejsce, zaplanuj chwilę spokoju i miejsce, do którego możesz wyjść.
• Mniej bodźców zamiast ciszy. Ściszenie tego, co męczy, często wystarcza, żeby zostać tam, gdzie chcesz być.
• Kontrola. Możliwość ściszenia dźwięków wtedy, kiedy chcesz, sama w sobie zmniejsza stres. Osoby w spektrum autyzmu wymieniają ją wśród rzeczy, które najbardziej pomagają.
• Dyskrecja. Łatwiej sięgnąć po coś, czego inni nie zauważą, niż po sprzęt, który przyciąga spojrzenia.

Gdzie w tym Noizee

Noizee to zatyczki do uszu z filtrem akustycznym i trzema poziomami tłumienia. Ograniczają nadmiar dźwięków, ale nie odcinają od otoczenia: nadal słyszysz, gdy ktoś do Ciebie mówi. Poziom zmieniasz jednym ruchem, bez wyjmowania zatyczek z ucha, więc to Ty decydujesz, ile dźwięku do Ciebie dociera. Po założeniu prawie ich nie widać z przodu.

Noizee nie leczą nadwrażliwości ani przebodźcowania. Pomagają zostać w miejscach, z których wcześniej trzeba było wychodzić. Każdy reaguje inaczej: jednym zatyczki dają ulgę, innym przeszkadza cokolwiek w uchu. Dlatego masz 30 dni, żeby sprawdzić to u siebie.